Boven

Uittreksel van het contactblad nr 8/2003, tijdschrift van de

CCN Vogelzang CBN (Commissie voor Behoud, Beheer en Ontwikkeling van de Natuur in de VOGELZANGbeekvallei, v.z.w.).

De vallei bevindt zich aan de zuid-westelijke grens van Anderlecht en de Meylemeers, tussen de ULB – Erasmus en het kerkhof.

Zoals wij reeds aankondigden in onze speciale editie (Aankondiging Beheer 2002/2003), werd het project van de GOMB van 22.04.2002 tot 06.05.2003 aan een openbaar onderzoek onderworpen.

Ondanks onze verschillende acties tegen dit project (reportages in de media, beschermingsaanvraag, persmededeling en artikels, briefwisseling met de Regeringsleden en met de Leden van de Brusselse Hoofdstedelijke Raad, petitie, ...), heeft de GOMB steeds een echte dialoog geweigerd en een project ontwikkeld dat op meerdere punten onaanvaardbaar is. Onze Commissie zag zich verplicht te reageren tegen dit project. Daarom stuurden wij de Gemeente een gemotiveerde brief, en een kopie ervan naar de Minister voor Leefmilieu en de Staatssecretaris voor Monumenten en Landschappen. Deze brief ging vergezeld van een dossier met alle argumenten die onze oppositie kracht bijzetten.

Hieronder volgt de inhoud ervan :

______________________

Mijnheer, Mevrouw,

Betreft: Openbaar onderzoek “GOMB – Erasmus Zuid”

Zopas werd, op verzoek van de GOMB, een openbaar onderzoek gestart om stedenbouwkundige en milieu-attesten te bekomen. In dat verband vraagt de CCN Vogelzang CBN door de Overlegcommissie te worden gehoord op haar bijeenkomst van 15.05.2002. Gezien het ingewikkeld karakter van het dossier en het belang voor de leefomgeving van de inwoners, maken wij onze opmerkingen ook schriftelijk aan u over.

Wij hebben wat volgt in overweging genomen :

-          Het hele gebied in kwestie is in 1995 het voorwerp geweest van een gemotiveerde beschermingsaanvraag. Die aanvraag werd ondertekend door twaalf verenigingen voor Natuurbescherming, namelijk : Aves – Société d’Etudes Ornithologiques (Section Bruxelles/Brabant), de CEBE – Commission de l’Environnement Bruxelles et Environs, de CNB – Cercle des Naturalistes de Belgique (Cercle des Guides Nature du Brabant), het Nationaal Verbond voor Natuurbescherming, het Gemeenschappelijk Verbond van Verenigingen voor Natuurbescherming – Brussel, Jeunes & Nature, JNM – de Jeugdbond voor Natuurstudie en Milieubescherming, het Koninklijk Belgisch Verbond voor Bescherming van de Vogels, Natuurreservaten BNVR sinds 2002 Natuurpunt (Afdeling Brussel), Réserves Naturelles RNOB, De Wielewaal sinds 2002 Natuurpunt (Afdeling Brussel) en het WWF –  het Wereldnatuurfonds.

-          De verklaring van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering, afgelegd ter gelegenheid van de bescherming van het gebied van de Vogelzangbeekvallei omwille van zijn wetenschappelijk en esthetisch belang (Arrest van 12.11.1998), en meerbepaald, «Zodra de ontwikkeling van deze twee projecten (verbrandingsoven en industriepark) ver genoeg gevorderd zijn, kan in een tweede fase een voorstel tot uitbreiding van het beschermde gebied worden voorgesteld aan de Regering. Op die manier kan van het landelijk en kleinschalige landschap dat grenst aan de reeds beschermde zone, ook nog een deel  beschermd worden».

-          Het gunstig advies van de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen, waarbij de begrenzing ook een deel van de Meylemeers omvat (het lager gelegen gedeelte en het zijvalleitje langs het kerkhof).

-          De aanvraag van 30 juli 1999 om de tweede fase van de bescher-mingsprocedure te herzien via een nieuwe begrenzing. Die voorziet in de bescherming van het lager gelegen gedeelte van het gebied (de weide met de knotwilgen, de boomgaarden en de hoeve) en het zijvalleitje dat langs het kerkhof loopt.

-          De op vraag van het BIM en door de ULB – Mens en Ruimte uitgevoerde Milieustudie voor Brussel, waarin het gebied als Prioritaire Groene Zone wordt erkend.

-          De Biologische Waarderingskaart - Brichau, I., Ameeuw, G., Gryseels, M., & Paelinckx, D. – 2000, blad 31/6 Noord, uitgegeven door het Instituut voor Natuurbehoud & het BIM, die de percelen in kwestie als biologisch zeer waardevol en waardevol rangschikt, en er complexen met biologisch zeer waardevolle, waardevolle en minder waardevolle elementen aanduidt.

-          De opmerking van het GBP: “ Vogelenzang te Anderlecht: geen uitbrei-ding van de groene zone maar, bij het voorstellen van de stedenbouw-kundige vergunning met het oog op het leefbaar maken van deze zone, moet de GOMB de landschappelijke waarden van het lager gelegen deel van het gebied respecteren. De hoeve en de met knotwilgen omzoomde weide zullen worden beschermd en geïntegreerd bij de inrichting van de stedelijke industriezone”.

-          Het GewOP (p.35899) dat voorziet: “ De uitvoering van het Plan voor een Groen en Blauw Netwerk, dat een aangenaam en gezelliger levenskader voor de stadsbewoner moet creëren, en tot doel heeft de biodiversiteit en de ecologische kwaliteiten van de natuurlijke en halfnatuurlijke landschappen te beschermen, ...” en verder (p.35905, 4.1.) : “ Het gaat er ook om de biodiversiteit en de ecologische kwaliteiten van de natuurlijke en halfnatuurlijke landschappen te beschermen, waarbij gelet moet worden op hun behoud en hun opname in het netwerk”.

-          Het perscommuniqué van het Gemeenschappelijk Verbond van  de Ver-enigingen voor Natuurbescherming – Brussels Gewest dat de ontwik-keling van een nieuw project in een landelijk gebied met uitzonderlijke natuur- en landschappelijke waarden aanklaagt, op een ogenblik dat er nog verscheidene oude en verlaten industriegebouwen wachten op een herbestemming.

-          De petitie-actie van de CCN Vogelzang CBN. Hierin wordt gevraagd de natuur- en esthetische waarden van het gebied  te beschermen, en te-vens dat er overleg komt dat voorafgaat aan het openbaar onderzoek. Deze petitie werd ondertussen al door 1725 personen ondertekend en zal op het geschikte ogenblik aan de overheden worden overgemaakt.

De hierboven geciteerde overwegingen werden opgenomen in het dossier “MEYLEMEERS/ANDERLECHT”. Net zoals de andere bijlagen, maakt het integraal deel uit van de huidige aanvraag. Deze overwegingen vergroten alleen maar de zekerheid dat de Meylemeers, ondanks zijn bestemming als stedelijke industriezone door het GBP, steeds een biologisch en esthetisch zeer waardevol landelijk en kleinschalig landschap is geweest. Bijgevolg wensen de CCN Vogelzang CBN, de twaalf Verenigingen, hun leden en de 1725 ondertekenaars van de petitie, dat het project van de GOMB wordt aangepast en daarbij volgende opmerkingen in acht neemt:

OPMERKINGEN

1.       Net zoals in het perscommuniqué van het Gemeenschappelijk Verbond van de Verenigingen voor Natuurbescherming – Brussels Gewest,  kanten ook wij ons tegen de huidige tendens om de laatste stukken open ruimte te laten volbouwen, vooral als hun biologische waarde al werd erkend. Wij herinneren eraan dat er nog heel wat oude industrie- gebouwen en woonblokken liggen te verloederen! Afgezien daarvan is het jammer dat de GOMB het niet nodig heeft geacht de oproepen van de verenigingen te beantwoorden om reeds in het stadium van het voorontwerp tot overleg te komen. Door het weigeren van een dialoog heeft ze de mogelijkheid ter zijde geschoven om met een evenwichtiger project dat beter de waarden van ons gemeenschappelijk erfgoed res-pecteert, voor de dag te komen. Ongeveer een maand voordien ervoe-ren wij al een gelijkaardige houding bij een ander openbaar onderzoek inzake het gebied (Aquafin). Dit druist in tegen de alom aangekondigde nieuwe politieke cultuur.

2.       Met de opmerking in het GBP werd slechts gedeeltelijk rekening gehou-den. Voor zover de belangrijke bouwzones (A, B en C) het lager gedeel-te van het gebied intact laten, zal het wel worden gewijzigd (en dus in waarde verminderd) door de aanleg in en rond de zone D. De ingrepen in het lager gelegen gedeelte moeten worden beperkt tot het strikt noodzakelijke (aanleg van de rioleringskanalen, aanleg van de wandelweg, herbestemming van de hoeve, …). De aanleg van een par-king met 40 plaatsen en de aanleg van een doorgang voor gemotori-seerd verkeer via de Vogelenzangstraat (Groene Wandeling) zijn onaan-vaardbaar! De CCN Vogelzang CBN beklemtoont daarbij dat respect voor het landschap ook inhoudt dat alle elementen die er het kleinscha-lige karakter aan verlenen moeten worden onderhouden, beschermd, hersteld en geherwaardeerd.  Wij vragen dat het project van de GOMB parallel hieraan voorziet in het herstel van het landschap dat al enkele jaren verscheidene vormen van aftakeling te verduren krijgt: het lot van de hoeve wordt overlaten aan de grillen van vandalen of het weer (gebroken vensters, beschadigd dak, gescheurde voorgevel, gedeeltelijk ingestorte schuur …), niet tijdig gesnoeide knotwilgen (afgescheurde, te zwaar geworden takken hebben al verscheidene bomen zwaar beschadigd), het gebrek aan onderhoud van fruitbomen en het niet ver-vangen van dode of omgevallen bomen, slecht onderhouden hagen … Wij klagen de huidige verloedering van het gebied aan want de meest elementaire beheerswerken worden niet meer uitgevoerd. De bestaan-de biologische en esthetische waarden lijken dus niet van groot belang te zijn voor de GOMB. Of heeft de GOMB misschien liever dat ze nog meer teloorgaan om zo een nieuw landschap tot stand te kunnen brengen in functie van haar eigen project (?).

3.       De Biologische Waarderingskaart (Instituut voor Natuurbehoud en Brussels Instituut voor Milieubeheer) toont aan dat het Meylemeers-valleitje, dat langs het kerkhof naar beneden loopt ( van de Lennikse-baan naar de Vogelenzangstraat), ook in aanzienlijke mate biologisch waardevol is. Zo heeft de laatste vijf jaar de Steenuil in het bovenste deel van dit valleitje gebroed, wat de buitengewone ecologische waarde van het landschap bevestigt. Deze zeldzame soort handhaaft zich op het grondgebied van ons Gewest alleen te Anderlecht in de valleien van de Vogelzangbeek en de Neerpedebeek (+ 7 broedgevallen). Het Meylemeersvalleitje verdient dus dezelfde bescherming en respect dan het lager gedeelte van het gebied. De inplanting van de bouwzone C in de as van het valleitje moet dus worden gewijzigd. Voor deze inplanting stelt de CCN Vogelzang CBN twee alternatieven voor (zie schets met voorstellen in bijlage). Voor een betere integratie in het landschap moet de hoogte van de gebouwen in deze zone beperkt blijven (maximum drie verdiepingen). De in het centrale deel voorziene vijver kan/mag worden verplaatst naar de as van het zijvalleitje, wat ons een meer natuurlijke situatie lijkt. Zo verkrijg je een groene ruimte die het geheel en het landelijk karakter van het landschap respecteert (zie ook opmerking 2). Indien deze wijziging niet wordt aanvaard, zal ons advies negatief zijn.

4.       Een aanpassing van het project aan de opmerkingen 2 &  3 zal een waarborg zijn voor de bescherming van het patrimonium. Het is ook evident dat het ten goede komt aan de inwoners van onze Gemeente en ons Gewest, en tevens aan de gebruikers van het industriepark en zijn omgeving. Om dat doel te kunnen verwezenlijken heeft de CCN Vogelzang CBN voorgesteld op het terrein activiteiten te ontwikkelen die gekoppeld zijn aan het bestaande leefmilieu en patrimonium (Plaat-selijke wandeling en Kinderboerderij).  Deze projecten werden al aan de Gemeente voorgesteld bij een vorige samenwerking (zie “Lijst van de Projecten voor de Vogelzangbeekvallei”, project 3, 4, 6, 14, 16 en 17). Het zou nuttig zijn om de GOMB te vragen om deze werken bij wijze van compensatie ten laste te nemen, want op die manier zal de econo-mische ontwikkeling tevens resulteren in sensibilisatie en opvoeding m.b.t. het milieu. Wij herinneren eraan dat het ontwerpen, de verwe-zenlijking en de opvolging van deze projecten moet gebeuren in functie van de wetenschappelijke en esthetische belangen van dit gemeen-schappelijk patrimonium. Voor de verwezenlijking van de projecten dienen de volgende criteria en prioriteiten als richtsnoer: de bescher-ming van de biologisch waardevolle en zeer waardevolle zones en elementen, de ontwikkeling van de biodiversiteit (voorkeur geven aan de lokale inheemse elementen en soorten), versterken en respecteren van het landelijk karakter van het landschap (gebruik van authentieke elementen en materiaal waarvan de herkomst gegarandeerd is), het voorzien van een beheer in functie van de verschillende biotopen en met respect voor vroegere landbouwpraktijken (maaien, beweiden en onderhouden van hagen, knotwilgen, boomgaarden…). Waar mogelijk stellen wij tevens voor dat de aanlegwerken, die aan het project van de GOMB zijn gekoppeld, aan deze criteria en prioriteiten beantwoorden.

5.       De negatieve effecten van het bijkomend wegverkeer moeten worden verijdeld door elke andere toegang dan die van de Lenniksebaan te ver-bieden. Bovendien dienen de aangrenzende woonwijken ten allen prijze gevrijwaard te blijven van parkeeroverlast veroorzaakt door het indus-triepark. We mogen zeker niet het antwoord van Minister Eric Thomas vergeten naar aanleiding van de vraag van Mijnheer Walter Vandenbos-sche : “…overigens zal het gebied zeer binnenkort worden bediend door de metro; deze zeer aanzienlijke publieke investering verdient het om rendabel te worden gemaakt door de creatie van een park voor nieuwe en niet vervuilende activiteiten …” . De gebruikers van het industrie-park moeten zich dus bij voorkeur met dit vervoersmiddel verplaatsen en geen bijkomende hinder veroorzaken noch voor de inwoners en hun leefomgeving, noch voor het te beschermen gedeelte van het gebied.

6.       Bij de stedelijke ontwikkeling in de vallei (Geneeskundig Centrum Erasmus, stedelijke industriezones van de Lenniksebaan…) heeft het Brussels Gewest, noch de Gemeente Anderlecht  blijkbaar een juiste evaluatie gemaakt van de problematiek inzake afvoer van het afval-water. Het gevolg hiervan is een onaanvaardbare verontreiniging van de Vogelzangbeek. Het is flagrant in tegenstrijd met het officiële dis-cours (zie GewOP). Indien de attesten voor het project van de GOMB worden afgeleverd, moet dit ook worden gekoppeld aan de ontwikke-ling van een collector  die de sanering van de Vogelzangbeek zal garan-deren (zie opmerkingen van onze Commissie betreffende de projecten Aquafin en BUV)

7.       De CCN Vogelzang CBN keurt opnieuw de niet aangepaste termijn voor dit openbaar onderzoek af. Zulke “omvangrijke” projecten vragen immers ook  om wat “omvangrijker” termijnen. Over het algemeen hebben professionals verscheidene maanden – zo niet jaren – nodig om deze projecten te bestuderen. De bevolking moet zich daarentegen tevreden stellen met 15 dagen onderzoek, waarvan 10 werkdagen (13 halve dagen om het dossier te raadplegen). Als je er nog rekening mee houdt dat niemand vanaf de eerste dag werd ingelicht, is het duidelijk dat binnen deze termijn zelfs de bekwaamste professional niet in staat is het dossier helemaal te bestuderen, er zich een mening over te vor-men en eventueel gemotiveerde bedenkingen te formuleren. Deze ter-mijn is voor veel inwoners een echte hinderpaal om hun meest elemen-taire rechten te kunnen uitoefenen, namelijk de kwaliteit van hun leef-omgeving verdedigen. De weigering om vooraf een dialoog aan te gaan met de verenigingen en wijkcomités heeft het evenmin mogelijk ge-maakt om een evenwichtig dossier voor te leggen. Dat heeft de indruk versterkt dat de GOMB zich niet bekommert over de zorgen die de mensen zich maken bij de inplanting van een dergelijk project. Daarom willen we beklemtonen dat onze opmerkingen waarschijnlijk onvolledig en niet steeds nauwkeurig zijn. Desondanks blijven we bereid alle bijkomende inlichtingen of details te verschaffen om beter inzicht te krijgen in de biologische en esthetische waarden van ons erfgoed.

BESLUITEN

De Meylemeers, of beter, wat ervan rest, verdient al onze aandacht. In ons stedelijke mileu vormt dit uitzonderlijke type landschap immers ook een soort overblijfsel dat voor onze kinderen, kleinkinderen en de daarop volgende generaties moet worden bewaard.  Zijn belang overstijgt ruimschoots het puur economische. Momenteel is de instandhouding en bescherming van het gemeenschappelijk erfgoed voor de bewoners een hoofdbekommernis geworden. Ze zijn er zich terdege van bewust dat dit patrimonium een aanzienlijke verrijking van hun omgeving vormt. We betreuren het dat, ondanks de acties van de CCN Vogelzang CBN en het Gemeenschappelijk Verbond van de Verenigingen voor Natuurbescherming, de promotoren van het project geen rekening hebben gehouden met dit aspect ervan. Perscommuniqués en –artikels, briefwisseling met de leden van de Brusselse Hoofdstedelijk Raad en de Regeringsleden, hebben niet het verwachte resultaat opgeleverd en evenmin tot een dialoog geleid. Jammer!

Het was dan ook te verwachten dat het project verre van perfect ging zijn. Vele punten laten inderdaad te wensen over en zijn onaanvaardbaar. Ze vormen een bedreiging voor de biologische en esthetische waarden van ons gemeenschappelijk erfgoed. Zo er geen aanpassing van het project komt op basis van de opmerkingen van onze Commissie, kunnen wij onmogelijk een gunstig advies verstrekken.

We hopen dat de Gemeente Anderlecht en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, samen met ons, een kritische houding zullen aannemen m.b.t. de kern van het project, maar vooral ook wat de voorgestelde vorm ervan betreft.  Wij hopen eveneens dat dit het begin mag zijn van een dialoog die, in het belang van iedereen, tot een efficiënte samenwerking mag leiden ten gunste van ons milieu. 

In die hoop groeten wij u met hoogachting.

(Brussel, 6 mei 2002)

___________________________

Tijdens het openbaar onderzoek en de daaropvolgende overlegvergadering maakten de vele deelnemers hun verzet tegen dit project kenbaar. Daarom gaf de Overlegcommissie de opdracht om de lopende milieueffectenstudie te laten evalueren door een Begeleidingscomité. Dankzij het stevige dossier dat we samenstelden, werd onze Commissie aangesteld als deskundig lid van dit Comité. We zitten daarmee op de eerste rij om deze werkzaamheden te volgen !

Het studiebureau AGORA, belast met de effectenstudie, heeft duidelijk geluisterd naar de opmerkingen die door ons en de andere leden van het Comité zijn geformuleerd. In de meeste gevallen kreeg dat ook zijn weerklank in de studie, behalve voor twee – evenwel niet de minste – punten! Zo heeft de met de studie belaste onderzoeker de stelling verdedigd dat de opmerkingen in het GBP geen kracht van wet hebben en dat enkel de voorschriften tellen.

Als deskundig lid van het Comité gingen wij hier niet mee akkoord en dat hebben we ook nog eens schriftelijk laten weten. Omdat de andere deelnemers niet hebben gereageerd, hebben wij ook gevraagd dat het Comité de juridische aspecten van deze elementen van het GBP onderzoekt.

De beslissing van de Regering betreffende de bescherming van een deel van de Meylemeers is opgetekend in het verslag van haar bijeenkomst van 20 juli 2000. In hun briefwisseling hebben verscheidene leden van de Regering deze beslissing aan ons meegedeeld, meerbepaald de vorige Minister-President Jacques Simonet (huidig Burgemeester van Anderlecht), Minister Eric Tomas en Staatssercretaris Robert Delathouwer. Deze beslissing werd in het Brussels Parlement ook bevestigd door Eric Tomas, Voogdijminister over de GOMB, naar aanleiding van zijn antwoord op de schriftelijke vragen nr. 48 van M. Cools en nr. 64 van W. Vandenbossche.

In het GBP is die beslissing opnieuw opgenomen bij de opmerkingen van de Regering en gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 14 juni 2001, pagina 20039

Voor sommigen is dit misschien een detail, maar het feit dat het door de GOMB gekozen Studiebureau Agora deze beslissing weigert te vermelden in het hoofdstuk “Stedenbouw” van zijn effectenstudie, is volgens ons onhoudbaar. Het geeft immers de indruk dat het project zich zonder beperkingen kan ontwikkelen over de hele oppervlakte van het gebied.  Om de effecten correct te kunnen inschatten, is het juist veel gepaster om vermelding te maken van de regeringsbeslissing in al de hoofdstukken waarin het niet toepassen ervan riskeert zekere effecten met zich mee te brengen. Dat is het geval voor de meeste hoofdstukken. Telkens de bestemming van het GBP wordt vermeldt zonder er de opmerking betreffende het gebied aan toe te voegen, wordt de beslissing - en dus ook het woord en de geloofwaardigheid - van onze Regering in twijfel getrokken. Maar is dat redelijk?

Heel onlangs nog heeft onze huidige Minister-President François-Xavier de Donnea de beslissing van de Regering bevestigd en daarbij ook de waarborg gegeven dat ze zal worden toegepast. Waarom heeft men in de effectenstudie dan zo’n angst om er wel degelijk rekening mee te houden?

Wat de alternatieven betreft, hebben wij een precisering aangebracht. Tijdens de vergaderingen werd inderdaad gepre-ciseerd dat de alternatieven gefuseerd kunnen worden. In dat geval vormen ze een aanvaardbare oplossing op het vlak van de instandhouding van het huidige kleinschalige landschap. Op die manier verkrijg je twee duidelijk gescheiden zones. De noord-westelijke zone van het gebied zal verstedelijken en volledig aan het “Erasmus Zuid” project worden gewijd. De andere, zuid-oostelijke zone, vormt dan de beschermde groene zone (valleitje van de Meylemeers en lager gelegen deel van het gebied, hoeve inbegrepen). Vandaar dat de volgende aanpas-singen moeten gebeuren:

-          De begrenzing tussen de twee zones kan samenvallen met een landelijke verbindingsweg tussen de huidige aanzet naast de hoeve aan de Meylemeersstraat en het uiteinde van de Sint-Janskruidlaan. Straatbekleding (kasseien en fiets-paden), aanleg en aanplantingen zullen het landelijk karakter van het landschap versterken. De toegang zal er beperkt blijven tot de voetgangers, fietsers en nooddiensten.

-          De wegen in de bebouwbare zone moeten worden herzien in functie van de noden van deze zone. Naar onze mening is de tweede toegang via de Lenniksebaan dan niet meer nodig. Hetzelfde geldt voor het bijhorend rond punt. Een weg aanleggen aan de rand van de zones heeft dus geen zin. De drie bouwzones kunnen worden bediend door een binnenweg met twee rijstroken in éénrichtingsverkeer. Naast een belangrijke besparing op die post, zou dit ook een vermindering van de verkeershinder opleveren.

-          De werken in de beschermde zone zullen dus beperkt blijven tot het renoveren van de hoeve en de aanleg van de landelijke verbindingsweg, de afvoerbuizen en de verschillende onweersbekkens.

In het hoofdstuk “Interacties”, moet de studie het verband leggen tussen de effecten (postieve of negatieve) van de verschillende hoofdstukken. We hebben dus gevraagd om in dit hoofdstuk beter de automatismen die aan onze voorstellen gekoppeld zijn uit te diepen, want aan de positieve effecten ervan (instandhouding van het landschap, herwaardering van het patrimonium, de educatieve en didactische rol, duurzame ontwikkeling, sociale en recreatieve functie,…) mag helemaal niet zonder meer worden voorbijgegaan. De bewoners zijn zich er zeer bewust van dat het patrimonium hun omgeving aanzienlijk verrijkt en ze hebben gelijk zich zorgen te maken over de omvang van het project. In dat opzicht scharen wij ons achter de stelling van de Heer De Greef, Voorzitter van het wijkcomité “Vogelenzang”, die vraagt om de opheffing van de bouwzone die zich in de as van het valleitje situeert, indien men de alternatieve inplanting van de bouwzones weigert. We begrijpen dat omwille van de wettelijke proceduretermijnen de effecten van dit alternatief niet meer kunnen worden onderzocht. Maar daarom ook spijt het ons dat door tijdsgebrek de studie onvolledig zal zijn. Jammer !

We stellen vast dat de effectenstudie duidelijk tot uiting brengt welke schade zal veroorzaakt worden aan de wetenschappelijke en esthetische waarden van de Meylemeers indien het project van de GOMB doorgaat zoals voorzien. Zo voorziet het hoofdstuk “Fauna en Flora” voor alle bouwzones vernielingen met verliezen van verscheidene biologisch waardevolle en zeer waardevolle zones, evenals schade aan de boomgaarden (een complex van biologisch minder waardevolle en zeer waardevolle elementen). Ook wordt verwacht dat de vernielingen felle schade zullen berokkenen aan de wetenschappelijke waarden van het valleitje, met als gevolg het verlies van het broedterritorium van de Steenuil!

Op het vlak van het landschap (esthetische waarden) klaagt de studie aan dat de drie voornaamste bouwzones zich niet integre-ren in het bestaande kleinschalige landschap. De groene zone is niet geïntegreerd in het valleitje, wat er een zeer artificieel karakter aan geeft. De inplanting van een centrum voor seminaries en colloquia waar nu de hoeve staat, druist in tegen de natuur en de ziel zelf van deze plaats. De studie vindt het behoud van de meeste fruitbomen en knotwilgen positief, maar voegt er ook aan toe dat voor de boomgaarden de mogelijkheid om zich verder te ontwikkelen moet worden voorzien en dat het voortbestaan van de bomenrijen moet worden verzekerd.

In het “Sociaal en economisch” hoofdstuk heeft de met de studie belaste onderzoeker de uitvoerbaarheid nagegaan van een project voor de inrichting van een didactische boerderij in het gebied. In zijn besluit beoordeelt hij dit project als moeilijk realiseerbaar omwille van een gebrek aan beschikbare terreinen (!). Dat zouden we graag geloven, maar de studie baseert zich uitsluitend op de beschikbare ruimte binnen het project van de GOMB, d.w.z.: de moestuin voor de hoeve (150 m²), de boom-gaard (3.000 m²) en een stuk van de met knotwilgen omzoomde weide. Voeg je daarbij echter de delen van het valleitje die zullen worden beschermd (als ons advies wordt gevolgd) en die gelegen zijn in de groene zone langs het kerkhof, evenals de delen van de boomgaard en van de weide met knotwilgen die zich buiten het gebied van de GOMB bevinden (door de nieuwe eigendomsgrenzen), de boomgaard in eigendom van de ULB, en de percelen die elders in de vallei nog beschikbaar zijn (eigendommen van de ULB, het OCMW en de Gemeente), enz …, dan houdt dat argument absoluut geen steek! De GOMB heeft ook laten weten dat dit soort project totaal buiten het kader van haar opdrachten valt. Dat is weer eens wat nieuws: economische ontwikkeling kennen we wel, maar duurzame ontwikkeling? Nooit van gehoord…

In verband met de nieuwe eigendomsgrenzen, hebben wij doen opmerken dat deze het landschap niet respecteren. Zowel van de boomgaard als de weide met knotwilgen wordt er immers een stuk geamputeerd: dat op zich vormt al een aanslag op de integriteit van het landschap. Door de structuren van het kleinschalige landschap, die er één van de voornaamste waarden van uitmaken, niet te respecteren, gaat men volledig in tegen de belofte van de Regering. 

Op het einde van de studie, in het hoofdstuk “Synthese en besluit” (paragraaf “Patrimonium”), wordt er in een zinnetje gezegd: Wat de aanleg van zone D (de hoeve) betreft, is het project niet in overeenstemming met de regeringsbeslissing van 16/11/2000 die vraagt om het behoud van de hoeve.

In principe zal deze effectenstudie aanleiding geven tot een nieuw openbaar onderzoek, en bij die gelegenheid zal de CCN Vogelzang CBN haar opmerkingen tegen dit project opnieuw indienen. Deze opmerkingen zullen worden aangevuld met nieuwe details en kracht bijgezet met de + 2000 handtekeningen van onze petitie. Na dit openbaar onderzoek zullen de verschillende gewestelijke en gemeentelijke overheden beslissen of het project van de GOMB al dan niet het stedenbouwkundig en milieu-attest bekomt. Het is moeilijk te voorspellen in welke mate de overheden rekening zullen houden met de besluiten van de Overlegcommissie. Wel zullen ze moeilijk of niet de argumenten en aanbevelingen van deze commissie naast zich neer kunnen leggen. Alles is dus nog mogelijk en we kruisen dus de vingers dat jullie handtekeningen ten gunste van de instandhouding van een deel van de Meylemeers en de inspanningen van onze Commissie niet voor niets zullen zijn geweest.

Van de gelegenheid maken we ook gebruik om onze dank te betuigen aan al de verenigingen en personen, die ons hebben gesteund en aangemoedigd in de strijd om dit kleine stukje natuur, vol charme en allerlei vormen van bruisend  leven, voor de komende generaties te bewaren. Aan hen ook dank vanwege deze dieren en planten: telkens je voorbij de Meylemeers komt, bezorgen zij je, als je hen er even de kans toe geeft, ruimschoots cadeaus terug.

INFO: Peter Vanbellinghen, e-mail: vogelzang@easynet.be